Modele cloud: IaaS, PaaS, SaaS

Modul: Wstęp do chmury 3 z 56 lekcji

Trzy modele usług cloud

Cloud computing to nie jednorodna usługa. Dostawcy oferują różne „poziomy" zarządzania infrastrukturą. Im wyższy poziom, tym mniej musisz się martwić o techniczne detale.

Najłatwiej to zrozumieć na analogii z pizzą:

🍕 Pizza as a Service

On-premises (tradycyjne IT) - robisz pizzę sam od zera. Kupujesz składniki, masz piec, przygotowujesz ciasto, pieczesz, podajesz. Kontrolujesz wszystko, ale to dużo pracy.
IaaS (Infrastructure as a Service) - ktoś daje Ci kuchnię z piecem. Ty przynosisz składniki i robisz pizzę. Np. AWS EC2.
PaaS (Platform as a Service) - dostajesz gotowe ciasto i składniki. Montujesz pizzę i wkładasz do pieca. Np. AWS Elastic Beanstalk.
SaaS (Software as a Service) - zamawiasz pizzę z dostawą. Jesz. Koniec. Np. Gmail, Slack, Dropbox.

Porównanie modeli

Model	Ty zarządzasz	Dostawca zarządza	Przykład AWS
IaaS	OS, aplikacje, dane	Hardware, sieć, wirtualizacja	EC2, VPC
PaaS	Aplikacje, dane	OS, middleware, runtime	Elastic Beanstalk, RDS
SaaS	Tylko konfiguracja	Wszystko	Amazon WorkMail, Chime

⚠️ EXAM ALERT

Na egzaminie musisz umieć przyporządkować usługi AWS do odpowiedniego modelu. Kluczowe: EC2 = IaaS, RDS / Elastic Beanstalk = PaaS, Rekognition / WorkMail = SaaS. Pytania często sprawdzają, kto za co odpowiada w każdym modelu.

🏢 Scenariusz: Kiedy który model?

Startup budujący MVP: Używa PaaS (Elastic Beanstalk). Nie chce tracić czasu na konfigurację serwerów. Wrzuca kod, reszta się dzieje automatycznie.

Firma z legacy aplikacją: Potrzebuje IaaS (EC2). Ma specyficzne wymagania dotyczące systemu operacyjnego i konfiguracji. Musi mieć pełną kontrolę.

Biuro rachunkowe: Używa SaaS (np. Amazon WorkMail). Potrzebuje gotowego narzędzia, zero IT, zero konfiguracji.

AWS celowo oferuje usługi na każdym poziomie. Dlaczego? Bo każdy klient ma inne potrzeby. Startup chce szybkości (PaaS/SaaS), korporacja chce kontroli (IaaS). AWS zarabia na każdym modelu, ale coraz mocniej promuje usługi wyższego poziomu (managed services), bo to tam klienci zostają najdłużej i są najbardziej zadowoleni.

💡 Ciekawostka

Jest jeszcze czwarty model, o którym mówi się coraz częściej: FaaS (Function as a Service), czyli serverless. W AWS to AWS Lambda. Nie zarządzasz nawet aplikacją jako całością, wrzucasz pojedyncze funkcje, a AWS wykonuje je na żądanie. Niektórzy traktują FaaS jako podkategorię PaaS.

🧠 Podsumowanie

IaaS = infrastruktura (EC2, VPC). Ty zarządzasz OS i aplikacjami.
PaaS = platforma (Beanstalk, RDS). Ty zarządzasz tylko aplikacją i danymi.
SaaS = gotowe oprogramowanie (Gmail, WorkMail). Tylko korzystasz.
Im wyższy model, tym mniej pracy, ale mniej kontroli.
AWS oferuje usługi na każdym poziomie.

🧪 Sprawdź się

Amazon RDS (zarządzana baza danych) to przykład jakiego modelu?

A IaaS

B PaaS

C SaaS

RDS to PaaS, bo AWS zarządza hardware, systemem operacyjnym, patchowaniem i backupami bazy danych. Ty zarządzasz tylko danymi i konfiguracją bazy.

W modelu IaaS, kto odpowiada za aktualizacje systemu operacyjnego?

A Klient (Ty)

B Dostawca chmury (AWS)

C Nikt, robi się to automatycznie

W IaaS (np. EC2) dostajesz wirtualną maszynę. System operacyjny, jego aktualizacje i bezpieczeństwo to Twoja odpowiedzialność. AWS dba tylko o warstwę hardware i wirtualizacji.

Firma chce używać poczty email bez zarządzania serwerami. Jaki model usług powinna wybrać?

A IaaS

B PaaS

C SaaS

Gotowa poczta email (np. Amazon WorkMail, Gmail) to SaaS. Klient tylko konfiguruje skrzynki, reszta jest zarządzana przez dostawcę.